طلیعه سخن...
و خداوند آدم علیه السلام را آفرید تا جلوه‏گر صفات رحمانى او باشد و حوّا را که صفات جمالیه حق در او به تجلّى نشسته بود از همان آفرید که آدم را. آن گاه فراراه آنان هدفى قرار داد با نام(کمال)تا بپویند و بجویند و به قله کمال راه یابند. سرمایه‏هایى در کف آن دو ریخت گوناگون تا هر یک با نگاهى، هستى را بنگرد و راه را بیابد و در این وادى قدم گذارد. آدم را آموخت که حوّا را بنگرد؛ و او را آن گونه که هست بپذیرد و حوا نیز او را با همه سرمایه‏هاى خداداى‏اش پذیرا باشد و هر دو را اندیشه و احساس عطا کرد تا هر یک در راه ویژه خویش گام گذارند. حوا به هستى نگریست، نگاهى مادرانه، از سرِ مهر و عشق، نگاهى خداگونه و آدم نیز هستى را نظاره‏کرد، پدرانه و تسخیرگرانه، طبیعت را تسخیر کرد و از دل سنگ خانه‏اى ساخت براى آرامش حوا تا او نسل‏هاى فرداها را در دامان خود بپروراند و دست در دست یکدیگر دل به یک هدف بسپارند و راه پویند و آدمى دیگر و حوایى دیگر و خانه‏اى دیگر و هدف همان که بود؛ کمال و وصال. زنان در همه جوامع و به ویژه جامعه کنونى ما نقشى پررنگ و اساسى داشته ودارند و این برنامه‏سازان و مسئولان فرهنگى - اجتماعى جامعه هستند که باید زمینه احیاى حقوق و ایجاد فضاى سالم براى رشد و پویایى آن‏ها را فراهم سازند. مقاله‏اى که پیش رو دارید تحقیقى است در مورد مشکلات دختران دانشجو که با یارى مسئولان دانشگاه اهواز صورت گرفته است. محقق با اذعان به این‏که براى داشتن جامعه‏اى سالم و پویا باید به افراد آن و به ویژه زنان و دختران توجه داشت و مشکلات موجود بر سر راه آن‏ها را گشود تا پویایى و شکوفایى معنا یابد، به بررسى مشکلات این قشر پرداخته است. براى رفع مشکلات به یقین اولین گام شناخت آن‏ها است و از آن‏جا که در هر جامعه قانون‏مدار، عده‏اى مسئولیت شناخت و مباحث نظرى را عهده‏دار هستند و عده‏اى در مقام اجرا برنامه‏هاى عملى را بر عهده دارند، ما به وظیفه خویش که در حوزه اول است پرداختیم و امید آن داریم که نیمه دیگر قضیه با همّت و اراده مسئولان مورد توجه قرار گیرد و به مرحله اجرا برسد. ضرورت تحقیق درباره مشکلات زنان‏ بانوان به عنوان نیمى از پیکره اجتماع که در مقطع زمانى امروز حضور آن‏ها در عرصه‏هاى گوناگون اجتماعى انکارناپذیر است، همواره مورد توجه برنامه‏سازان و طراحان برنامه‏هاى فرهنگى - اجتماعى بوده‏اند. به یقین هنگام برنامه‏ریزى اصولى براى یک گروه در درجه اول باید نسبت به ویژگى‏هاى روانى و طبیعى و نیز مشکلات مربوط به آنان که از موانع مهم بر سر راه برنامه‏ریزى است آشنایى کافى داشته باشیم. تحقیق در مورد مشکلات بانوان و بررسى اولویت‏ها و رویکردها کمک شایانى به نزدیک شدن به آرمان‏هاى مطلوب بانوان خواهد کرد و به نظر مى‏رسد این تحقیق روشنگر راه مسئولان خواهد بود.
شاید بتوان روند ارائه طرح و برنامه براى بهبودسازى وضعیت زنان را به صورت زیر بیان کرد:
الف) شناخت مشکلات زنان به صورت عام یا در یک گروه خاص؛
ب) طبقه‏بندى مشکلات جهت ارائه راه‏حل‏هاى مناسب و کارشناسانه؛
ج) اولویت‏بندى مسائل و مشکلات موجود و ایجاد تقدّم و تأخّر در برنامه‏هاى اجرایى؛
د) ایجاد بستر مناسب براى رفع مشکلات و موانع موجود؛ ه) برنامه‏ریزى صحیح و اصولى براى رسیدن به وضعیت مطلوب جامعه بانوان پس از رفع مشکلات. بنابر آن‏چه ذکر شد اولین گام براى برنامه‏ریزى فرهنگى، علمى و اجتماعى در خصوص بانوان شناخت و بررسى مشکلات آنان است و این امر میسّر نخواهد شد مگر با حضور در جمع آنان و نمونه‏گیرى و آمارگیرى به دور از هرگونه تعصب و پیش‏فرض. تحقیقى که پیش رو دارید با توجه به مطالعات میدانى و بدون هرگونه ملاحظه‏اى از سوى آزمودنى‏ها صورت گرفته است؛ با توجه به تجربه‏اى که در طى سال‏ها تبلیغ در دانشگاه‏ها و جلسات مشاوره خصوصى داشته‏ام برخى از موارد مطرح‏شده در مشاوره‏ها را نیز جزء زیرمجموعه‏هاى موضوع قرار داده‏ام تا دامنه تحقیق از کلى‏گویى فراتر رود و به جزئیات ملموس و محسوس نزدیک‏تر شود. روش تحقیق و مشکلات آن‏ پس از انتخاب موضوع تحقیق (بررسى مسائل و مشکلات دختران دانشجو و اولویت‏ها) اقدام به تنظیم پرسشنامه‏هایى در این زمینه کردیم. با توجه به این‏که پرسشنامه‏هاى تستى براى دانشجویان ذهنیّتى مشابه ذهنیت پرسش‏گر ایجاد مى‏کرد تصمیم گرفتیم سؤال‏ها را به صورت تشریحى و کلّى مطرح کنیم تا پاسخ‏ها به واقعیت نزدیک‏تر گردد و از باورها و اعتقادات دانشجویان سرچشمه گرفته باشد. البته در حین بررسى پرسشنامه‏ها به صحت انتخاب خود بیش از پیش واقف شدیم. سؤالات پرسشنامه‏ها عبارت بود از:
الف) فرض کنید شما مسئول امور بانوان کشور هستید، اساسى‏ترین مسائل و مشکلاتى را که مورد توجه قرار مى‏دهید چه خواهد بود (با توجه به اولویت‏ها)؟
ب) اگر شما مسئول امور بانوان کشور بودید، چه راهکارهایى را براى حل مسائل زنان پیشنهاد مى‏کردید؟
ج) مهم‏ترین مسائلى را که دختران دانشجو با آن روبه‏رو هستند چیست؟
د) چه راهکارهایى را براى حل مسائل و مشکلات دختران دانشجو پیشنهاد مى‏کنید؟
ه) روند حل مسائل و مشکلات زنان را در جامعه کنونى ایران چگونه ارزیابى مى‏کنید؟ پرسشنامه‏ها بین دانشجویان توزیع شد و پس از چند روز پاسخ‏هاى تفصیلى و گاه نیمه تفصیلى آن‏ها را دریافتیم و سپس به طبقه‏بندى پاسخ‏ها و اولویت ‏بندى آن‏ها پرداختیم. مشکلاتى که بر سر راه تحقیق داشتیم عبارت بود از:
1. چون سؤالات کلى بود برخى از دانشجویان که در نوشتن مشکل دارند و سخت مى‏نویسند یا پاسخ نداده یا بسیار مجمل نوشته بودند.
2. برخى مى‏گفتند سؤالات سخت است لذا پاسخ ندادند.
3. پاره‏اى دیگر مى‏گفتند ما هیچ مشکلى نداریم همین که دانشگاه آمده‏ایم برایمان بس است!
در مجموع پرسشنامه‏هایى که دانشجویان آن‏ها را تکمیل کرده بودند(پاورقی 1 . علاوه بر روش پرسش و پاسخ که از طریق پرسشنامه‏ها بود، با استفاده از بیش از هزار مورد مشاوره خصوصى که در طول یک ماه مبارک رمضان با دانشجویان دانشگاه اهواز داشتم و پیش از آن در دیگر دانشگاه‏ها، به تنظیم طرح اصلى پرداختم.) حاوى مطالب بسیار ارزنده‏اى است که اینک به تنظیم چارچوب و طرح اصلى آن مى‏پردازیم. مشکلات دختران دانشجو در یک نگاه‏ اگر بخواهیم به اجمال به مشکلات دختران دانشجو که در پرسشنامه‏ها ذکر شده است بنگریم، نکات جالب و قابل توجهى مى‏یابیم. در این بخش از مقاله مشکلات به صورت کلى مطرح مى‏شود و سپس در مورد هریک و زیرمجموعه‏هاى آن‏ها بحث خواهد شد. به نظر مى‏رسد اولین و مهم‏ترین مسئله در مورد دختران دانشجو که دغدغه فکرى آن‏ها است، مسئله تحصیل و مشکلات مربوط به
درس خواندن است.
برای خواندن ادامه مقاله به پرتال زنان ایران به آدرس زیر مراجعه فرمایید: